| Abstract : |
De openbare bibliotheek is niet meer of niet minder dan een restaurant. Elke bibliothecaris kan beschikken over dezelfde ingrediënten: boeken, audiovisuele materialen, informatieve dienstverlening. Ieder voor zich maakt daar een mix van, legt accenten. Sommigen beperken zich tot de uitleenfunctie, anderen gaan verder en besteden ook aandacht aan de omkadering, het feel-good-principe.
De klassieke keuken is gebaseerd op enerzijds de ervaring van generaties koks en anderzijds een lange traditie. Dat geldt toch ook voor de openbare bibliotheeksector? Bij de jongste verdeling van de Michelin-sterren – de ultieme ambitie van elke restauranthouder – werd eindelijk aandacht besteed aan de vernieuwende keuken: het moleculaire koken. Daarbij wordt afgestapt van de oude principes en worden nieuwe manieren gezocht om voedsel optimaal te bereiden. Smaken, geuren en kleuren halen de bovenhand.
Een voorbeeld. Overlevering wil dat een biefstuk zijn sappen behoudt, wanneer hij eerst dichtgeschroeid wordt. Dit klopt niet, zo wist Aristoteles al. Een hele rist chemische processen zorgen er immers voor, dat er vanalles gebeurt met het vlees: boven de 60° stolt het spierweefsel, het bindweefsel wordt pas zacht bij een temperatuur van 90°. En voor een mooie bruine korst heb je minstens 140° nodig.
Het bibliotheekpubliek vergelijken met een biefstuk komt misschien een beetje oneerbiedig over, maar de waarheid is niet veraf. Het lenersbestand is immers zo heterogeen, dat je bijna voor elk individu een andere temperatuur nodig hebt. Dus moeten we in de openbare bibliotheek – en bij uitbreiding in het hele veld van het Bibliotheekwezen en de Documentaire Informatiekunde – moleculair gaan werken.
Gelukkig hebben we daar een stel instrumenten voor, ons aangeleverd door Bibliotheek 2.0. In dit eindwerk zal ik proberen aantonen, dat alle ingrediënten van Bibliotheek 2.0 – zoals blogs, wiki's, RSS of social bookmarking – de toekomst van de openbare bibliotheek een andere richting in zullen doen slaan. Zal dit op korte termijn gebeuren? Ik vrees van niet. Web 2.0 – de moeder van Bibliotheek 2.0 – bestaat nog maar enkele jaren. Om even terug te keren naar het restaurant: moleculair koken werd uitgedacht in 1969, kwam in de belangstelling in 1988 en krijgt nu pas zijn erkenning. Er is dus nog enig werk aan de winkel, profeten hoeven nog niet te wanhopen omdat ze niet gehoord worden.
Concreet betekent het ook, dat Bibliotheek 2.0 als product niet áf is. Er wordt nog volop aan gewerkt, dagelijks ontspruiten nieuwe ideeën en theorieën. In dit eindwerk wil ik eerst de ontstaansgeschiedenis – de basis – van Bibliotheek 2.0 schetsen. Daarna probeer ik een overzicht te brengen van de instrumenten – de ingrediënten – die momenteel beschikbaar zijn, met meteen een eigen mening erbij. Uiteraard allemaal met het risico dat tussen het saven en het printen iemand een baanbrekende vernieuwing publiceert.
Uiteraard worden ook de belangrijkste figuren – de chefs – niet vergeten: zij die, zowel in binnen- als buitenland, voortdurend aan de weg timmeren met een nimmer aflatende volhardendheid. Dit eindwerk is voor een groot deel gebaseerd op literatuurstudie: wie schrijft wat, en vooral ook waarom? Daarnaast is het gevonden materiaal voortdurend getoetst aan de praktijk. Niet alleen vanuit de gedachte "kan ik daar iets mee doen?", maar ook "heeft iemand er al iets mee gedaan?". |
Home 
